Op 29 april 2015 werd een volgende serie van zes Stolpersteine in Coevorden gelegd. Ook bij deze gelegenheid waren nabestaanden en familieleden uit binnen- en buitenland van de vermoorde en door de Stolpersteine herdachte Joodse Coevordenaren aanwezig. Voor hen was het de eerste keer na 70 jaar dat de namen van hun grootouders en hun kinderen weer officieel genoemd werden. Eindelijk hebben ze een plaats om te gedenken.
Stolpersteine 2015
Aleida Kramerstraat 18
Izaak Krammer
Geboren op 15 november 1890. Vermoord op 19 februari 1943 in Auschwitz.
Rebecca Krammer – Kropveld
Geboren op 6 juni 1895. Vermoord op 19 februari 1943 in Auschwitz.
Aleida Bardina Krammer
Geboren op 10 april 1926 in Coevorden. Vermoord op 19 februari 1943 in Auschwitz.
Alle drie zijn op 3 oktober 1942 afgevoerd naar het kamp Westerbork en een paar dagen later al gedeporteerd naar Auschwitz.
Aleida – Liddy genoemd – was een vriendinnetje van Annie de Bouter, die tegenover de Synagoge woonde. Het waren dikke vriendinnen. Er hangt een foto van deze twee, gearmd lopend door de Frieschestraat, niet wetend wat kort daarna zou gebeuren. Annie, die niet Joods was, ging met Liddy naar de Joodse school in de Kerkstraat tegenover de Synagoge. Liddy had nog een zusje, Meta, die de oorlog wel heeft overleefd. Ze moest een aantal keren op een ander adres onderduiken. Na de oorlog kwam Meta tot de ontdekking dat niemand terugkeerde.
Haar moeder, Rebecca Kramer- Kropveld, was onderwijzeres aan de Parkschool. Rebecca werd in 1941 ontslagen als onderwijzeres, want Joden mochten niet meer vertegenwoordigd zijn in openbare functies. Een lid van de NSB nam haar taak over. Liddy’s vader, Izaak Krammer, was handelsreiziger. Op 29 april 2015 zijn drie Stolpersteine gelegd ter nagedachtenis aan Izaak, Rebecca en Aleida en stonden we stil bij deze familie die niet meer terugkeerde. Er zijn witte rozen bij de stenen gelegd.
Sallandsestraat 33
Jacob Bierman
Geboren in 1934 te Coevorden. Vermoord: 21 mei 1943 te Sobibor.
Henry Bierman
Geboren in 1937 te Coevorden. Vermoord: 21 mei 1943 te Sobibor.
Maurits Isedoor Bierman
Geboren in 1939 te Coevorden. Vermoord: 21 mei 1943 te Sobibor.
Voor hun ouders Mozes en Aaltje Bierman – Kooperberg waren op 7 november 2014 reeds Stolpersteine gelegd. Het echtpaar Bierman werd met hun drie zoontjes gedeporteerd naar Sobibor en allen zijn op dezelfde dag vermoord. Vandaag staan we stil bij Jacob (8 jaar), Henry (6 jaar) en Maurits Isedoor (4 jaar) waarvoor de Stolpersteine zijn gelegd. Mozes Bierman was een koosjere slager. Hij adverteerde vaak in de Coevorder Courant waarin wij advertenties hebben gevonden. Hij had regelmatig voordelig rund-, kalfs- en schaapsvleesch in de aanbieding.
Mozes zijn voorouders woonden al in 1840 in Coevorden en na 1942 was niemand meer van deze familie over. We staan stil bij dit moment, in de wetenschap dat hier een geheel gezin weggevoerd is. Twee nabestaanden van de familie van Aaltje-Kooperberg zijn hierbij aanwezig en leggen rozen neer.
Overlijden Max van der Brink
We stonden deze dag ook even stil bij het overlijden van Max van der Brink. Hij was de kleinzoon van Marcus en Catrina van Zuiden. Voor Marcus hebben we op 7 november 2014 reeds een steen gelegd voor zijn toenmalige woonhuis. Max van der Brink heeft toen zelf de Stolperstein op zijn plaats mogen leggen, wat voor hem een zeer emotioneel moment was.